Shugaban Najeriya, Bola Ahmed Tinubu, ya bayar da umarnin gudanar da cikakken bincike mai gaskiya da gaskiya kan mutuwar mutane 37 da ake zargin masu hakar ma’adinai ba bisa ka’ida ba ne, wadanda suka mutu a hannun Rundunar NSCDC a Jihar Niger.
Shugaban ya kuma umarci a kama tare da gurfanar da duk wani jami’in da bincike ya tabbatar da cewa ya taka rawa wajen mutuwar mutanen, ta hanyar aikata abu, cin zarafi ko sakaci.
A cikin wata sanarwa da Mai Bai wa Shugaban Kasa Shawara kan Harkokin Sadarwa da Dabarun Yada Labarai, Bayo Onanuga, ya fitar a ranar Juma’a, Tinubu ya ce lamarin yana da matukar muhimmanci kuma yana bukatar bincike cikin gaggawa da kuma tabbatar da an dauki matakin da ya dace.
Ya ce kasancewar wadanda suka mutu ana zarginsu da hakar ma’adinai ba bisa ka’ida ba, hakan bai cire musu hakkinsu na rayuwa, mutunci da samun kulawar da ta dace yayin da suke hannun gwamnati ba.
Tinubu ya umurci binciken ya duba yadda aka kama wadanda ake zargin, halin da suke ciki lokacin da aka tsare su, yanayin wurin da aka ajiye su, adadin mutanen da ke tsare a wurin, irin kulawar lafiya da aka ba su, da kuma abubuwan da suka faru kafin mutuwarsu.
Shugaban ya kuma jaddada cewa dakatar da wasu jami’ai mataki ne na gudanarwa kawai, kuma bai kamata a dauke shi a matsayin madadin binciken da zai tabbatar da ko akwai alhakin aikata laifi da ya kamata a gurfanar da mutum a gaban kotu ba.
Ya umarci Ma’aikatar Harkokin Cikin Gida da shugabancin NSCDC da su ba hukumomin bincike cikakken hadin kai, tare da tabbatar da cewa babu jami’in da zai yi katsalandan ko kokarin kawo cikas ga binciken.
Mutuwar mutanen ta faru ne bayan an kama wadanda ake zargin masu hakar ma’adinai ba bisa ka’ida ba ne a yankin Wushishi/Lukoto na Jihar Niger a ranakun 15 da 16 ga Satumba.
Gwamnan Jihar Niger, Umar Bago, ya tabbatar da mutuwar mutane 37, inda ya ce ana gudanar da binciken kimiyyar forensics, na likitoci da kuma autopsy domin gano ainihin musabbabin mutuwar.
A baya, Ministan Harkokin Cikin Gida, Olubunmi Tunji-Ojo, ya dakatar da Kwamandan NSCDC na Jihar Niger, Suberu Siyaka Aniviye, tare da bayar da umarnin gudanar da cikakken bincike.
Haka kuma, Gwamnatin Tarayya ta ce ba za ta kare duk wanda aka samu da laifi ba, yayin da Tsohon Mataimakin Shugaban Kasa, Atiku Abubakar, ya bukaci gudanar da bincike mai zaman kansa, cikakke kuma na gaskiya.
A gefe guda kuma, Gwamna Umar Bago ya sanya dokar hana fita na tsawon sa’o’i 24 a Jihar Niger, biyo bayan zanga-zanga da lalata kadarori da suka biyo bayan mutuwar wadanda ake zargin masu hakar ma’adinai ne.
Tinubu ya yi kira ga iyalai da al’ummomin da abin ya shafa da su kwantar da hankula, yana mai cewa gwamnati za ta bibiyi gaskiyar lamarin tare da daukar matakin da ya dace bisa hujjojin da bincike ya tabbatar.
Ya jaddada cewa yaki da hakar ma’adinai ba bisa ka’ida ba da sauran laifuka zai ci gaba, amma hukumomi dole ne su tabbatar da cewa ayyukan tabbatar da doka suna bin ka’ida tare da mutunta hakkin wadanda ke tsare a hannun gwamnati.