Hukumomin Jamus sun kama tsohon shugaban hukumar leken asirin ƙasar ta waje, August Hanning, bisa zargin watsa wasu muhimman bayanan sirri ga hukumomin leken asirin ƙasashen waje.
Hanning, wanda ya jagoranci hukumar leken asirin Jamus ta BND daga shekarar 1998 zuwa 2005, ana zarginsa da laifukan leken asiri, cin amanar ƙasa da kuma aiki tare da hukumomin leken asirin ƙasashen waje.
Masu gabatar da ƙara na gwamnatin tarayya ne suka tabbatar da kama shi a ranar Talata, sai dai ba su bayyana sunayen ƙasashen da ake zargin Hanning ya yi wa bayanan ba. Rahoton ya ce, bisa bayanan AFP, ba Rasha ce ƙasar da ake zargin ta da hannu a lamarin ba.
An kuma kama wani tsohon shugaban ma’aikatan Hanning, wanda aka bayyana sunansa da Manfred D., bisa zargin taimakawa wajen cin amanar ƙasa.
Ana zargin Manfred D. da yin amfani da matsayinsa wajen samun bayanan sirri a lokacin da yake aiki tare da wasu daga cikin magadan Hanning, sannan ya rika miƙa wa Hanning wasu daga cikin bayanan.
A cewar masu gabatar da ƙara, Hanning ya yi amfani da bayanan sirrin wajen ayyukansa na tuntuba a kamfanoni masu zaman kansu. Ana kuma zarginsa da shirya wani bayani ga wani jami’in leken asirin ƙasar waje da kuma miƙa bayanai ga wani wakilin wata hukumar leken asiri ta ƙasar waje.
Shugaban kwamitin majalisar dokokin Jamus mai sa ido kan harkokin leken asiri, Marc Henrichmann, ya ce ƙasar ba za ta amince da cin amanar sirrin gwamnati ba.
Ya bayyana cewa duk wanda ya hada kai da makiyan tsarin dimokuraɗiyyar Jamus zai fuskanci bincike, yana mai cewa irin wannan hali, idan aka tabbatar da shi, zai zama cin amanar babban aikin da aka ɗora wa jami’in gwamnati.
A Jamus, laifin cin amanar ƙasa na iya kai wa ga hukuncin ɗaurin rai da rai.
Kama Hanning na zuwa ne a lokacin da gwamnatin Jamus ke shirin ƙara wa hukumomin leken asirinta karfi. A watan da ya gabata ne gwamnati ta amince da wani babban sauyi a tsarin hukumomin leken asirin ƙasar, wanda zai ba su ƙarin damar gudanar da ayyukan sirri.
Hukumomin BND da BfV, wadda ke kula da leken asirin cikin gida, a tarihi sun kasance suna da wasu iyakoki fiye da takwarorinsu na wasu ƙasashe. Sai dai yanzu hukumomin Jamus na son ƙarfafa su domin fuskantar barazanar tsaro da ke ƙaruwa, musamman daga Rasha.
Ana sa ran majalisar dokokin Jamus za ta amince da sauye-sauyen a farkon shekarar 2027.
Shugaban BND na yanzu, Martin Jaeger, ya ce hukumar ta gudanar da bincike mai zurfi cikin gaggawa kan lamarin Hanning kafin masu gabatar da ƙara na tarayya su karɓi binciken.
Ya ce hukumar ba za ta yi sassauci ba idan ana batun tsaron cikin gida, yana mai cewa lamarin bai sauya manufofinsa ko abubuwan da ya sanya a gaba ba.
Ana zargin an mika dubban takardu
Masu gabatar da ƙara sun ce Manfred D. ya bai wa Hanning kusan takardu 2,000 cikin shekaru da dama, wadanda da dama daga cikinsu ke ɗauke da bayanan sirri.
Ana zargin Hanning da amfani da wasu daga cikin bayanan wajen shirya wani bincike ga jami’in wata hukumar leken asiri ta ƙasar waje, ko da yake har yanzu ba a tabbatar da cewa bayanan sun isa hannun wanda aka shirya wa su ba.
Haka kuma, ana zargin Hanning da kasancewa cikin kusanci da wani wakilin wata hukumar leken asiri ta ƙasar waje, wanda ake cewa ya rika samun bayanan siyasa daga gare shi na tsawon shekaru.
Gidan rediyon ARD ya ruwaito cewa bayanan da Manfred D. ya mika sun hada da wasu bayanai kan shirin nukiliyar Iran da kuma rundunar sojin Rasha.
An kuma ce wasu daga cikin bayanan sun samo asali ne daga hukumomin leken asirin kasashen da Jamus ke aiki tare da su.
Dan majalisar adawa na jam’iyyar Greens, Konstantin von Notz, ya bayyana zarge-zargen a matsayin masu matukar muni da tayar da hankali, yana mai neman gudanar da cikakken bincike domin gano illar da bayanan suka iya haifarwa ga tsaron Jamus.
Ya kuma ce a baya ya sha suka kan ayyukan neman tasiri da tuntuba da wasu tsoffin manyan jami’an gwamnati ke yi, yana mai cewa irin wadannan ayyuka na iya zama wata hanya da hukumomin leken asirin makiya ke amfani da ita wajen samun bayanai.
Binciken ya samo asali ne daga wani shari’ar satar yara
Rahoton ya ce zarge-zargen da ake yi wa Hanning sun fito fili ne yayin da yake da hannu a wani bincike da ya shafi Christina Block, wata attajirar da ke da jerin gidajen cin nama, wadda ake tuhuma da bayar da umarnin sace ‘ya’yanta biyu.
A wannan shari’ar, an zargi Hanning da wani tsohon jami’in ‘yan sanda da karbar sama da Yuro 100,000, domin taimakawa wajen dawo da yaran daga Denmark, inda suke zaune tare da tsohon mijin Block.
A wani bangare na wannan binciken, an gudanar da bincike a gidan Hanning a watan Satumban 2025, lamarin da daga baya ya kai ga gano sabon binciken da ya shafi zargin watsa bayanan sirrin gwamnati.
